Znak COMM(26)01656[1]                                                                            7 lipca 2026 r.

Komunikat prasowy

Unijne strategie hodowlana i białkowa: czy Komisja spełni obietnice, zanim skończy się jej czas?

Dziś Komisja Europejska opublikowała długo oczekiwaną strategię dla sektora hodowlanego oraz plan białkowy. Są to dwie flagowe inicjatywy, które zostały zapowiedziane w Wizji dla przyszłości rolnictwa i żywności. Copa i Cogeca z zadowoleniem odnotowały ponowne uznanie strategicznej roli europejskich sektorów hodowli oraz upraw roślin białkowych. Jednakże, jako że minęła już niemal połowa kadencji obecnego składu Komisji, ostrzegamy, iż zbyt wiele aspektów strategii to zaledwie slogany i zamiary. Brakuje za to jasności, jak ma przebiegać implementacja na poziomach operacyjnym i technicznym.

Oba komunikaty cechuje przede wszystkim zmiana tonu. Po latach traktowania sektora hodowlanego jako części problemu, Komisja uznała, że sektor ten przyczynia się do bezpieczeństwa żywnościowego, witalności obszarów wiejskich, gospodarki o obiegu zamkniętym oraz produkcji białek o wysokiej jakości i energii ze źródeł odnawialnych.

Komisja uznała również, iż dekapitalizacja unijnego pogłowia wiąże się z wielorakim ryzykiem, konieczne jest zapewnienie obiegu zamkniętego substancji odżywczych oraz waloryzacja obornika i produktów ubocznych hodowli zwierząt, a także że istnieje potrzeba pochylenia się nad procedurami wydawania zezwoleń i dyrektywą azotanową.  O kwestie te sektor rolny upominał się od lat.

Również w strategii białkowej słusznie wskazano na potrzebę wzmocnienia autonomii strategicznej Unii Europejskiej poprzez zmniejszenie jej zależności od importowanych pasz białkowych, w oparciu o cele, które wydają się realistyczne i możliwe do osiągnięcia do 2035 r. Uznanie roli, jaką odgrywają europejscy rolnicy w rozwoju zrównoważonej produkcji białka, oraz cel dywersyfikacji źródeł białka stanowią ważne kroki naprzód.

Jednak oba komunikaty nadal koncentrują się w dużej mierze na ocenach, monitorowaniu i analizach porównawczych, podczas gdy nawet uważna lektura załączników utrudnia zidentyfikowanie konkretnych działań lub środków, które przyniosłyby rolnikom namacalną ulgę.

Dla przykładu strategia dla sektora hodowlanego wspomina o kwestiach wykorzystania obornika oraz ryzyka dekapitalizacji gospodarstw hodowlanych, ale nie proponuje jasnych działań mających na celu sprostanie tym wyzwaniom. W planie białkowym uznano rolę biopaliw i rolnictwa węglowego, lecz nie wyjaśniono, czy zapewniona zostanie elastyczność w odniesieniu do 7-procentowego limitu dla biopaliw pochodzenia roślinnego. Komunikat nie przewiduje solidnej, skoordynowanej strategii na rzecz badań naukowych; brakuje długoterminowego, scentralizowanego i racjonalnego programu, który wytyczałby kierunki innowacji w dziedzinie upraw białkowych. Zamiast tego plan opiera się na rozdrobnionym zestawie projektów w ramach programu „Horyzont Europa”, które nie zapewnią ciągłości. 

Strategia dla sektora hodowlanego zapewnia znacznie więcej jasności w kwestiach dobrostanu zwierząt. Zapowiedziane wycofywanie klatek (wnioski legislacyjne mają pojawić się do końca 2026 r. w odniesieniu do kur niosek i brojlerów oraz do 2027 r. w sektorze trzody chlewnej) jest prawdopodobnie jednym z nielicznych rzeczywiście konkretnych działań zawartych w strategii. Choć Komisja przyznaje, że koszty inwestycji podyktowanych zmianami będą znaczące, nie przedstawia wiarygodnego planu działania dotyczącego ich finansowania. Rolnikom po raz kolejny przedstawia się nowe zobowiązania podczas gdy wsparcie ogranicza się do wzmianek o „potencjalnym dedykowanym instrumencie finansowym dla sektora hodowli zwierząt” oraz innych możliwych opcjach finansowania. Copa i Cogeca oczekiwały przedstawienia jasnego planu inwestycyjnego popartego konkretnymi zobowiązaniami w zakresie finansowania oraz przedstawienia realistycznego harmonogramu. Zamiast tego otrzymaliśmy dalsze obietnice przygotowania rozwiązań na późniejszym etapie.

Obecnie niemożliwa jest jeszcze pełna ocena obu komunikatów. To, czy okażą się one rzeczywiście strategiczne, będzie ostatecznie zależało od tego, w jaki sposób zostaną przełożone na konkretne działania oraz jak będą się wiązać z toczącymi się dyskusjami na temat WPR i kolejnych wieloletnich ram finansowych (WRF), w których odpowiednie i wspólne wsparcie dla tego sektora w całej UE jest w znacznym stopniu osłabiane.

Zdaniem Copa i Cogeca ambicja ta może zostać zrealizowana jedynie wtedy, gdy będą jej towarzyszyć konkretne środki legislacyjne i finansowe. Powinny one obejmować, między innymi, inicjatywę legislacyjną mającą na celu uproszczenie procedur wydawania zezwoleń na projekty rolnicze w ramach szerszego przeglądu unijnych ram prawnych dotyczących ochrony przyrody; pragmatyczny przegląd dyrektywy azotanowej; ambitną i odpowiednio finansowaną wspólną politykę rolną, w tym wsparcie związane z produkcją, jeśli jest to zasadne; spójną politykę handlową, która skutecznie chroni sektor rolny; prawdziwą długoterminową strategię w zakresie badań i innowacji dotyczących produkcji białka roślinnego; oraz dedykowane środki na promocję europejskich produktów rolnych w czasie, gdy planowane są znaczne cięcia w budżecie unijnej polityki promocyjnej.

Zbliżamy się do połowy obecnej kadencji Komisji Europejskiej. Biorąc pod uwagę czas potrzebny na obrady w ramach instytucji UE, najwyższy czas przejść od etapu zamiarów do etapu działań, jeśli chcemy, aby pierwsze rozsądne środki zostały wdrożone jeszcze przed końcem tej kadencji. 

-KONIEC-

Tłumaczenie dostępne będzie już niedługo na stronie Copa-Cogeca w językach angielskim, niemieckim, hiszpańskim, francuskim, włoskim i rumuńskim.

O nas - Copa i Cogeca to zjednoczony głos rolników i spółdzielni rolniczych w UE. Wspólnie dbamy o to, aby rolnictwo europejskie było zrównoważone, innowacyjne i konkurencyjne, gwarantując bezpieczeństwo żywnościowe 500 milionom osób w Europie. >>> Więcej informacji na www.copa-cogeca.eu